„Hier vieren we niet zomaar een feest – we herdenken de oorsprong van de stad.“
Pak je agenda erbij en blader nu alvast helemaal naar achteren: op de laatste pagina van dit jaar maak je een kleine, maar fijne aantekening voor de komende januari – het Karlsfest. Een mooi vooruitzicht voor de laatste zondag van januari volgend jaar, vooral voor iedereen die nog met papieren agenda’s door de tijd reist en afspraken met pen noteert. Maar natuurlijk kun je als fan van digitale planning nu al een herinnering instellen. Want deze winterdag is meer dan alleen een datum: het is een uitnodiging aan jou om Aken van zijn meest historische kant te beleven.
Mijn kleine terugblik:
Katja Esser
Kookblogger, auteur van het Dreiländerschmeck kookboek, gepassioneerd Öcherin en moeder. Zij weet als geen ander wat je kunt doen in Aken. Volg haar tips en leer Aken vanuit een heel nieuw perspectief kennen.
„Het is het Karlfeest“
Ik beleef het weer: dat bijzondere gevoel wanneer op een heldere januari-ochtend de klokken van de Akense Dom luiden en rondom de Markt het historische zich vermengt met het dagelijkse leven. Voor mij is de dag "Vandaag is het Karlsfest" elk jaar weer iets bijzonders. Deze keer geniet ik niet alleen voor mezelf van deze dag, maar leg ik mijn indrukken vast – voor jou en voor iedereen die Aken ooit op deze bijzondere manier wil beleven.
Als inwoonster van Aken behoort deze dag voor mij tot de stille hoogtepunten van de winter. Geen luidruchtig stadsfeest, maar een evenement dat op zijn eigen manier geschiedenis en heden met elkaar verbindt. Er wordt het Karlsfest gevierd; de aanleiding is de sterfdag van Karel de Grote (overleden op 28 januari 814 in Aken). Hij maakte Aken ooit tot zijn paleis en legde daarmee de basis voor de ontwikkeling van de stad. Zijn sporen zijn hier tot op de dag van vandaag zichtbaar – en op deze dag bijzonder voelbaar.
De aftrap meemaken. De pontificale mis in de dom
De plechtige opening in de domkathedraal geeft het feest een bijna tijdloze sfeer. Tussen imposante zuilen en goudglanzende mozaïeken ontvouwt zich een bijzondere liturgie: een bisschop uit een ander Europees land viert de hoogmis samen met de bisschop van Aken en leden van het domkapittel, begeleid door koorzang en orgelmuziek. Ook een afvaardiging van de Karlsschützen is aanwezig.
Het uitzicht op de relikwieënkist van Karel de Grote, de rustige sfeer en het samenspel van architectuur en geluid doen je even vergeten dat het moderne dagelijkse leven buiten op je wacht. Het is een begin dat niet luidruchtig, maar waardig is – en juist daarin schuilt zijn bijzondere kracht. Alsof de stad even haar adem inhoudt.
Waar koningen worden gekroond – en waar tegenwoordig gasten flaneren
Na de kerkdienst trekt het ook mij naar het stadhuis van Aken. Vanaf het late ochtenduur veranderen de historische zalen in een plek vol beweging en ontmoetingen voor jong en oud. Groepen in middeleeuwse klederdracht , muzikanten, artiesten en gasten van heinde en verre brengen de gangen en binnenplaatsen tot leven. Een en al levendige drukte.
Eén moment is me daarbij vooral bijgebleven: ik sta plotseling oog in oog met een valkenier die een valk op zijn arm heeft. De vogel zit daar rustig, met een alerte en oplettende blik, terwijl zich een kleine groepje mensen om ons heen verzamelt. Even voelt het alsof er een venster naar een andere tijd opengaat. De ogen van de kinderen stralen, dappere handjes reiken uit naar dit prachtige dier.
Overal tonen acteurs en actrices de wereld van weleer: oud ambachtelijk vakmanschap, zoals dat ooit het dagelijks leven kenmerkte, wapens en harnassen die vertellen over vroegere veldslagen, en een prachtig gedekte tafel die het hofleven tot leven brengt. Stoffen, hout, metaal en servies vormen samen een beeld dat de geschiedenis niet alleen uitlegt, maar ook tastbaar maakt.
Vooral de kroningszaal maakt grote indruk op mij. Op de plek waar ooit koningen werden gekroond, sta ik nu tussen mensen uit de hele wereld en voel ik hoeveel geschiedenis er in deze muren schuilt. De stad Aken en alle betrokkenen creëren een sfeer waarin de geschiedenis niet ver weg lijkt, maar verrassend dichtbij komt.
Het is net als „Sesam, ga open“
Wat ik zo leuk vind aan het Karlsfest, is de echte ‘openheid’ – in de meest letterlijke zin van het woord. Veel ruimtes in het stadhuis die normaal gesproken gesloten blijven, zijn op deze dag toegankelijk – van de raadzaal en de Witte Zaal en de Vredeszaal tot aan het oude kantoor van de burgemeester. Gratis rondleidingen nodigen uit om achter de gevels te kijken en meer te weten te komen over Karel de Grote, de keizerskroningen en de veranderingen in de stad. Geschiedenis wordt hier niet tentoongesteld, maar verteld – ook voor degenen die anders geen bijzondere band met historische onderwerpen hebben.
Geschiedenis die je kunt ruiken en proeven
Daarnaast is er het zintuiglijke aspect van het feest: de geur van warm eten verspreidt zich door het stadhuis. De Aachense slagers van Aixtra bereiden Karlswurst met boerenkool, met een klodder mosterd erbij. Culinair gezien een droom. Al tijdens het wachten vermengt de geur van de Karlswurst en warme boerenkool zich met de koude winterlucht – en uiterlijk bij de eerste hap wordt duidelijk: ook dit is levende traditie. Enkele van de Akense slagers, die hun vak beleven en liefhebben, staan zelf bij de uitgifte en vertellen graag over de traditierijke Karlswurst.
Wist je dat de Aachener Karlswurst een beschermd product is – net als de Aachener Weihnachtsleberwurst? Beide staan voor regionale recepten, ambachtelijke bereiding en een lange culinaire geschiedenis, die op deze dag net zo aanwezig is als de stenen muren van de dom en het stadhuis.
Waarom deze dag al op de laatste pagina van de jaarkalender zou moeten staan
Het Karlsfest is geen spektakel met een podium en vuurwerk. Het draait om de stille momenten: het geluid van de muziek in de dom, het gefluister van de mensen in de kroningszaal, de damp van een hete stoofpot in de winterlucht.
Als je de komende jaren Aken bezoekt en geïnteresseerd bent in cultuur, geschiedenis en bijzondere stadsbelevenissen, moet je deze datum in je agenda noteren. Het volgende Karlsfest vindt weer plaats op de laatste zondag van januari – noteer deze dag nu alvast voor volgend jaar.
Heb je deze berichten al gezien?
Post uit Aken
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang een stukje Aken – waar je ook bent!
